Bitki ve Çevre Dostları

Cennet Kazdağlarında Maden Aramasına Son...
Ana Sayfa Ağaçlar Çalılar İğne Yapraklılar Gül Bahçesi Salon Bitkileri Baharat Bahçesi İletişim


Foto Hobi

PEYZAJ PLANLAMA VE TASARIM BİLGİSİ

İnsan, yaradılışı gereği doğal olana yatkındır. Günümüz modern şehir anlayışı maalesef doğaya ve doğal olana savaş açmış, betonarme yapıların hakim olduğu şehirler donuk, stabil yapısı ile insan psikolojisini olumsuz yönde etkiler bir hal almıştır. İnsanı olumsuz etkilen modern şehir hayatı aynı şekilde doğal bitki ve hayvan hayatını da olumsuz etkilemiş, bu etki kimi zaman türlerin yok olması sürecine kadar uzanmıştır.

Modern insan sıkışıp kaldığı bu yapay hayatta kendine az da olsa rahat nefes alacağı mekanlar oluşturma, doğayla bağını kuracağı, küçükte olsa bir bahçe tanzim etme gereği hissetmektedir.Fakat kurulacak bir bahçe nasıl olmalı sorusuna şehrin sert mizacı içerisinde doğru yanıtı çoğu zaman bulamamaktadır.

Bu noktada devreye “doğru bir peyzaj çalışması nasıl olmalı” sorsu çıkmaktadır. Bunun için sistematik bir planlama, doğru bir tasarım ve başarılı bir uygulama hedef alınmalıdır. Başarılı bir çalışma için yeşili ve doğal olanı öne alıp, yapayın doğal unsurlara hizmet etmesi esas alınmalıdır.

 

Peyzaj çalışması, insanlara fonksiyonel, estetik ve ekonomik çözümler üretmelidir. Bahçe peyzaj çalışması üç ana başlıkta incelenecektir:

  1. Etüd safhası
  2. Tasarım safhası
  3. Uygulama safhası

1.ETÜD (İNCELEME) SAFHASI:
Bu safhada çalışma yapılacak alan, doğal, yapısal, kültürel ve sosyolojik veriler altında detaylı olarak incelenmelidir. Toplanacak veriler alan üzerinde yapılacak çalışmaya kaynak teşkil edecek ve uygulama bu bilgiler ışığında şekillenecektir.

Çalışma yapılacak alanın büyüklüğü alanda kullanılacak malzemenin hacmine etki edecektir. Küçük bir alanda büyük hacimli bitkilerin kullanımı arazinin görünümünü daha da küçülte bileceği gibi, tersi durumunda küçük bitkiler saha içinde algılanmayacak, görsel etkisini yaratmayacaktır. İdeal bir çalışma alanı yapı bahçe oranı 1/8 olarak düşünülmelidir. Özelikle küçük arazilerde çalışmak zor fakat ortaya çıkacak çalışmada bir o kadar estetik olabilmektedir.

Yapının yeri, konumu, mimari özelliği dikkate alınmalıdır. Örneğin bina bir yada birkaç katlı ise yayılıcı ağaç ve çalılar, çok katlı ise sütun formlu boylu ağaç ve çalılar kullanılmalıdır. Bitkisel materyaller canlı ve sabit elemanlardır. Kullanacağımız bitkisel materyal, kök sistemi ile alt yapıya zarar verebilir. Bu nedenle al yapı elemanlarının yer tespiti iyi yapılmalıdır.

Yapısal peyzaj çalışmalarında eğim; yapısal elemanların konuşlandırılması, bağlantı yollarının oluşturulması ve çok eğimli alanlarda merdiven ve istinat duvarı gibi elemanların tespiti açısından önemlidir. Eğim vasıtası ile bitkinin renk ve yapısı ön plana çıkarılıp görsel bir şov oluşturulabilir. Eğimli alanlarda yapılan çalışmalarda sulamadan dolayı oluşacak yüzey akışları da dikkate alınmalı, yüzey kaymasını engelleyici yapısal yada bitkisel çözümler mutlaka üretilmelidir. Ayrıca toprağın fiziksel karışımı, PH’si, besin elementleri yönünden içeriği, su geçirgenliği ve direnaj durumu göz önüne alınmalıdır. Unutulmamalıdırki her bitki her toprakta yetişmez.

 

Peyzaj çalışmalarında iklim şartları göz ardı edilemez. Bitkilerin gelişimlerini tamamlamaları açısından iklimsel yapı içerisinde ısı, ışık, nem, rüzgar, gölge, yağış gibi faktörler birebir etkilidir ve detaylı olarak incelenmelidir. Çalışma yapılacak alanın yola olan mesafesi ve konumu, manzara alanları, komşuları, gürültü kaynakları ve hakim noktaları tespit edilmelidir.

2.TASARIM SAFHASI:

Yukarıdaki unsurlar dikkate alınarak bir ev bahçesinin tasarımını yapabiliriz. Örneğin güneş alan yüksek yad meyilli bir arazide toprak baharda daha çabuk ısınacak, dolayısıyla erken açan çiçekler ve bitkiler için oldukça ideal koşullar oluşacaktır. Çalışma yapılacak alan su sirkülasyonunun az olduğu bir ortamsa, bu bölgede su istekleri az olan bitkiler yetiştirilebilir. Güney yönüne bakan bahçe duvarları yada çitler, hassas tırmanıcı bitkiler, çalı ve aşılı meyve ağaçları için mükemmel mekanlardır. Bu tarz mekanlar aynı zamanda yüksek miktarda ısıyı emip bitkiye aktarırlar.

Teraslarda, evin yakınlarında yaprak dökmeyen ağaçların kullanımı çok sağlıklı olmayacaktır. Herdem yeşil ağaçlar ve uzun boylu ibrelilerde eve çok yakın dikilmemelidir. Bu ağaçlar yazın güneş yükselirken temiz hava ve gölge oluştururken , kışa aylarında ısıyı ve ışığı engelleyerek evin karanlıkta ve soğukta kalmasına yol açar.
Binaların, duvarların, merdiven ve yol köşelerinin keskin hatları, önlerine dikilecek bitkiler ile yumuşatılabilir yada kamufle edilebilir. Çift sıra halinde dikilmiş sütun formlu ağaçlar bahçeyi rüzgardan ve gürültüden korur. Manzaralı alanların önüne dikilecek ağaçlar manzarayı kapatacağı için bu tür alanların önünün açık tutulması tavsiye edilir.

Her noktadan bakıldığında geniş algılama özelliğine sahip bir mekanın orta bölümü en alçak bitkilerle, uzaklaştıkça yer yer boylanan ve en son noktada en boylu bitkilerle oluşturulan geniş perspektifle dizayn edilmelidir. Yapraklı ve iğne yapraklı ağaçların gölge, renk, kapatma, duvar etkisi, ses ve rüzgar yalıtımı; çalı gruplarının tamamlayıcı, estetik budaması; Yer örtücü ve sarılıcıların kapatma, sarılma, ilişkilendirme; çok mevsimlik ve mevsimlik çiçeklerin renk etkisi ve güzelliklerinden faydalanılmalıdır. Geniş ve pürüzsüz çim alanlar ortamı birleştirir. Alan içi bağlantıyı sağlayacak yollar fonksiyonel olmalı ve gereksiz yere bahçeyi bölmemelidir. Yol kenar ve köşeleri çiçek ve çalılarla takviye edilerek hatları yumuşatılmalı ve daha estetik hale getirilmelidir. Bahçe içerisinde kullanılacak mobilyalar alan içerisinde görüş açısını ve hareketi engellemeyecek şekilde e uygun yerlere konulmalıdır.
Bahçe, mevsimine göre güneşli yada gölgeli, konumuna göre hareketli yada dinlendirici, sade fakat estetik olmalıdır.
Sonuç itibarıyla yapılacak çalışmanın fonksiyonel, estetik ve ekonomik olabilmesi için planlama yapılıp uygulamaya hazır hale getirilmesi gereklidir.

3.UYGULAMA SAFHASI:
Plan ve tasarım evrelerinden geçen ve sonuca bağlana proje uygulamaya hazır demektir. Uygulama sürecinde tasarımcının aktif görev alması uygun olacaktır. Bitkisel çalışmalar, alandaki  yapısal çalışmalardan sonra başlamalı, alt yapı sistemlerinin yerleri işaretlenmeli, Drenaj sistemleri işlevsiz hale gelmemesi için koruma altına alınmalıdır.
Bitkisel çalışmalar araziye bitkinin nakli ve dikiminden sonra biten çalışmalar değildir. Peyzaj çalışmalarında kullanılan bitkilerin 4ncü zaman boyutu yani sürekli gelişen ve büyüyen materyaller oldukları unutulmamalıdır. Peyzaj çalışmaları dikimden sonrada devam etmektedir. Budama, bakım, ilaçlama, gübreleme, sulama vb. çalışmalar bitki ömrü boyunca devam eden çalışmalardır.
Kaya bahçelerinde egzotik ve bodur türler, baharat ve şifalı bitkiler kullanılmalıdır.
Çatı ve teras bahçelerinde dikkat edilmesi gereken unsurların başında iyi bir yalıtım sistemi ve binanın taşıma kapasitesi gelir. Bu özellikleri dikkate alarak çatı ve teraslarımızda çok estetik görünümler elde edebiliriz.




Oksijen Deposu, Doğa Harikası Kazdağları, Bir kaç Ton altın uğruna Katlediliyor...
 
Locations of Site Visitors
Tayfun ÖNAL
e-mail:onaltay@yahoo.com
Narçiçeği Sitesi Altınoluk / Balıkesir